Het vergelijken van sociale netwerken

Cees_Elzinga_webVeel sociologisch onderzoek draait om sociale netwerken. Sociale netwerken bestaan uit relaties tussen actoren. Welke actoren precies bestudeerd worden en welke relaties relevant zijn hangt natuurlijk van het onderwerp en de vraagstelling af. Aan de afdeling Sociologie van de VU staat onder meer het onderzoek naar zorgnetwerken van ouderen en sociale bewegingen centraal.

Thuiswonende ouderen hebben meestal  een groter of kleiner aantal mensen om zich heen dat hen helpt thuis te blijven wonen: buren, kinderen, thuiszorg, huisarts, apotheker, wijkagent, etc. Die mensen  hebben allemaal een specifieke relatie met de betreffende oudere en vaak ook met elkaar. Samen zorgen ze ervoor dat de oudere(n) min of meer zelfstandig in hun vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen.  We noemen zo’n netwerk een “zorgnetwerk”, de actoren in zo’n netwerk verlenen en/of ontvangen zorg, hulp en informatie van elkaar met het doel de zorg voor de ouderen te optimaliseren. Sommige zorgnetwerken zijn zeer succesvol: de oudere woont lang, in betrekkelijke gezondheid en welzijn en tegen geringe (meer-)kosten in de eigen woning terwijl andere zorgnetwerken veel minder succesvol zijn. Hoe komt dat? Hoe kunnen we zorgnetwerken zo inrichten of faciliteren dat ze succes hebben? Om die uiterst relevante vragen te kunnen beantwoorden moeten we in staat zijn om (zorg)netwerken te vergelijken.

Sociale bewegingen bestaan meestal dankzij een actieve kern van organisatoren die er samen voor zorgen dat grote aantallen mensen gemobiliseerd worden, die elkaar en de media informeren, met de politie onderhandelen, politieke partijen inschakelen, geld inzamelen, flyers ontwerpen, drukken en uitdelen en die met elkaar vergaderen om te besluiten, te coördineren en te evalueren. Het organiseren van protest is een gecompliceerde bezigheid die vaak afhangt van het subtiele samenspel tussen een kleine kern van organisatoren en helpers. Zij vormen met elkaar een netwerk waarin taken worden verdeeld en informatie, hulp en materiaal wordt uitgewisseld. Soms heel succesvol en effectief, vaak ook veel minder effectief. Hoe komt dat? Welke netwerkstructuren zijn effectief? En onder welke omstandigheden? Ook hier rijst al snel de vraag hoe je netwerken kunt vergelijken.

Netwerken heten in de wiskunde ook wel “graphen”: verzamelingen van knooppunten (“nodes”) en relaties daartussen (“arcs”). Het vergelijken van graphen is een tak van wiskunde die zich de laatste decennia heel snel heeft ontwikkeld, vooral ten behoeve van allerlei toepassingen in de chemie (moleculen als netwerken van geladen deeltjes en de krachten daartussen), in de electronica (electronische schakelingen als netwerken) en in de medische wetenschappen (beeldvorming zoals in bijvoorbeeld mammografie). De meeste algorithmen voor het vergelijken van graphen zijn bijzonder reken-intensief en niet eenvoudig toe te passen. De rekenmethoden die in bijvoorbeeld de chemie zijn ontwikkeld voor het vergelijken van moleculen vereisen veel kennis van de chemie en chemische data.

Samen met onderzoekers in de Computer Science aan de universiteiten van Belfast (UK) and Changchun (China) doet Cees Elzinga onderzoek naar nieuwe technieken voor het vergelijken van graphen. Onlangs publiceerde hij samen met professor Hui Wang  van de Ulster University over een nieuwe techniek in het tijdschrift Pattern Recognition Letters. De eerste resultaten zijn veelbelovend: eenvoudig te implementeren, nauwkeuriger en heel veel sneller dan veel oudere technieken. Met een team van vijf onderzoekers in Noord-Ierland en China is nu een project opgezet om die nieuwe technieken grondig en grootschalig te gaan evalueren.

Spannend: onderzoek aan de rand van wat technisch mogelijk is en met relevante sociaal-wetenschappelijke toepassingen onder handbereik. Met professor Marjolein Broese van Groenou van de afdeling Sociologie van de VU en professor Eric Widmer van de Universiteit van Geneve gaat Cees Elzinga proberen om de nieuwe technieken toe te passen in onderzoek naar zorgnetwerken rond ouderen (met Broese van Groenou) en psychisch kwetsbaren (met Widmer).  We houden jullie op de hoogte!

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder De informatiesamenleving

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s