‘Marokkanenverhalen’

Jacomijne PrinsNa de gewelddadige dood op een grensrechter begin december waren onze ogen massaal gericht op Marokkaanse probleemjongeren. Geert Wilders noemde het ‘Marokkanenprobleem’ onlangs het grootste probleem van Nederland. Verhalen over wangedrag van Marokkaanse jongens krijgen extreem veel aandacht en smoren de discussie. Het wordt tijd voor nieuwe verhalen.

Marokkaanse jongens die een tas stelen, vrouwen voor hoer uitmaken, rondhangen op straat, agressief zijn en overlast veroorzaken, lijken we allemaal te kennen. De persoonlijke verhalen van mensen die ervaring hebben met dit soort overlast, zijn overtuigend bewijs dat het goed mis is bij deze jongens. Wie de zaak durft te nuanceren en met cijfers komt dat “het allemaal wel mee valt” en “dat er ook goeie zijn”, krijgt het verwijt oogkleppen op te hebben. Hen wordt het zwijgen opgelegd door te verwijzen naar een persoonlijke ervaring met zo’n Marokkaanse jongere, het bewijs dat het hier niet alleen om een onderbuik gevoel gaat.

Persoonlijke verhalen zijn een krachtig middel om te overtuigen. Onze hersenen slaan verhaalstructuren beter op dan losse feiten. Een goed verhaal is een verhaal dat niet te ingewikkeld is, dat aansluit bij onze denkbeelden en inspeelt op ons inlevingsvermogen; alsof we het zelf hebben beleefd. Een goed verhaal wekt een emotie op, die ons lang bijblijft. Verhalen over Marokkaanse jongeren zijn zulke verhalen. “Dat het allemaal wel meevalt” en “dat er ook goeie zijn” is geen goed verhaal, het is een feit. En feiten spreken niet tot onze verbeelding.

Het probleem is dat verhalen over Marokkaans-Nederlandse jongeren in deze discussie steeds de boventoon voeren; verhalen vanuit die groep zijn amper te horen. Dat is jammer, want voor wie wil luisteren, hebben Marokkaans-Nederlandse jongeren een bijzonder verhaal te vertellen. Geboren en getogen in Nederland, spreken ze de Nederlandse taal en bouwen ze hier hun leven op. Tegelijkertijd komen ze uit een familie met een geschiedenis van migratie, van cultuurverschillen, van op-vakantie-naar-Marokko en van cassettebandjes-met-de-stem-van-je-Marokkaanse-familie. Ze groeien op in een samenleving die kritisch is over zowel hun culturele als religieuze achtergrond. Zonder het te willen, zijn velen zich  vaak bewust van hun anders-zijn. Die positie dwingt hen na te denken over zichzelf, de groep waartoe ze behoren, en over hun rol in de samenleving waarin zij leven.

Als je Marokkaans-Nederlandse jongeren vraagt naar hun ervaringen zullen ze vertellen over alle momenten waarop ze zich op een grappige of vervelende manier bewust waren van hun achtergrond. Persoonlijke verhalen over uitsluiting en discriminatie op school of op de werkvloer, maar ook over hoe het anders kan. Vaak gaan hun verhalen over gewoon meedoen op school, actief zijn op het werk of in de buurt. Doodgewone relaties met medestudenten, docenten, collega’s, of vrienden vormen een rode draad. Deze verhalen gaan niet over etniciteit, niet over discriminatie, niet over de rol van de media of over de beeldvorming van Marokkaanse jongeren, maar over deelname aan de Nederlandse samenleving. Dat zijn geen anekdotes waar je ademloos naar luistert. Zeker niet als er spraakmakender verhalen rondzingen.

Dat maakt het knap lastig voor Marokkaans-Nederlandse jongeren die niet betrokken zijn bij overlast, agressie of criminaliteit, om te vertellen wat zij doen en meemaken en daarmee het heersende beeld van hun groep te veranderen. Dat is de remmende kracht in deze eenzijdige discussie. Want Marokkaans-Nederlandse jongeren van de tweede en derde generatie zijn een diepgeworteld onderdeel van de Nederlandse samenleving. Als we blijven praten over het ‘Marokkanenprobleem’ moet hun verhaal er toe doen.

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder De informatiesamenleving, De multiculturele samenleving

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s